Goliath en Leviathan op zoek naar het belastingparadijs

September 3, 2007

De Financial Times opende 28 augustus met het bericht dat veel Engelse multinationals geen belastingen betalen. En in Amerika is er veel te doen over het feit dat Private Equity voormannen minder belasting betalen dan schoonmakers (althans in percentage uitgedrukt). Het moet op veel mensen toch verwarrend overkomen dat de sterkste schouders de lichtste lasten dragen. De wereldwijd opererende NGO Tax Justice stelt dat helft van de wereldwijde handel via belasting-paradijzen verloopt. Vraag bedrijven om te rapporteren over hun effectieve belastingvoet en waar ze belasting betaald hebben en menig CEO zal met een rood hoofd toelichting geven. Het is te verwachten dat dit onderwerp zich nadrukkelijker gaat opdringen op de agenda van duurzaam ondernemen.
Al snel wordt naar de overheid gekeken om een probleem op te lossen en vooral om paal en perk te stellen. Belastingcompetitie tussen landen wordt gezien als unfair. Europese landen met ongunstige belastingregimes vragen Brussel om anderen te verplichten hun belastingregimes minder gunstig te maken (“poisson the well” als het ware, hoewel het doorgaans genoemd wordt het voorkomen van een “race to the bottom”). Zo is er druk op Ierland en Estland met hun vennootschapbelastingtarieven van respectievelijk 12% en 0%. Echter, mijn mening is dat belastingcompetitie het enige mechanisme is dat overheden in het gareel houdt met het ongelimiteerd kunnen verhogen van belastingen.
In Amerika begint de overheid ook steeds nadrukkelijker in te grijpen. Het Texaanse congreslid Doggett heeft een wetsvoorstel ingediend dat stelt dat alle in Amerika gemaakte winsten hoe dan ook moeten worden belast volgens het geldende tarief in het moederland. Daarmee verdwijnt het nut van een fiscaal tussenstation in Nederland of Groot-Brittannië (een ander favoriete vestigingsplaats). Maar overheden lopen altijd achter de feiten aan. Ze kunnen allerlei maatregelen aankondigen, maar de sluiproutes zijn snel gevonden. Met als gevolg dat de belastingwetgeving zo complex is dat iedereen het gevoel heeft dat het unfair is. En verschillende vennootschapsbelastingregimes hebben tot gevolg dat bedrijven die in meerdere landen opereren een voordeel kunnen halen dat voor kleine bedrijven niet is weggelegd. Goliath slingert dus de steen naar David. De vraag die voorligt, is dus niet alleen een van belastingmoraal bij de Goliaths maar ook een die gaat over wie de belastingplichtigen zijn en wat de belastinggrondslagen zijn. Leviathan dus. Hun mening over wat een belastingparadijs is, is echter heel verschillend.
Het zou logischer zijn om de belasting te heffen aan het eind van de keten, dus bij de consument. Concurrentie zal er voor zorgen dat de niet door bedrijven betaalde belasting terukomt in de vorm van lagere prijzen en hogere lonen. Er zijn veel studies die aantonen dat bedrijfsbelastingen slecht zijn voor werkenden en consumenten: Een schatting is dat gemeten over 72 landen een 1% stijging van de vennootschapsbelasting gepaard gaat met 0.8% lagere konen. Het heffen van belasting aan het eind van de keten maakt het ook makkelijker om belastinggrondslagen te veranderen. Als overconsumptie een groot probleem is zou juist consumptie de grondslag moeten zijn voor een belastingsysteem. Of als arbeidsconcurrentie met lage lonen aan de orde is is het vreemd dat arbeid zwaarder belast is dan kapitaal.
De politiek moet gaan inzien dat hoe meer Leviathan social engineering bedrijft met het belastingssysteem, hoe groter de kans dat de minder sterke schouders de zwaardere lasten dragen. Vandaag wordt gemeld dat het kabinet de BTW naar 20% verhoogt, terwijl de belasting op arbeid en de WW-premies worden verlaagd. Het is maar een kleine stap in de richting die ik hier bepleit, maar daarmee begint elke reis. Een grotere transparantie in de belastingwetgeving, langs de aangegeven lijnen, zal leiden tot betere uitkomsten en “rommelen” door profiteurs (die er overigens altijd zullen zijn) moeilijker maken.

Share this article with :
share share share

Comments on this blog



There are no comments on this blog

Your comment



Name * :
E-mail :
Show my e-mail on the website
Message * :