Luchtbel dreigt voor duurzaamheid
30 juli 2007
De aandacht voor duurzame ontwikkeling (mens, milieu en meerwaarde) lijkt momenteel onbegrensd. Hoewel veel pioniers en idealisten hierin de bevestiging van hun visie zien, ligt het risico van een luchtbel op de loer. Internet werd pas een succes nadat eerst een luchtbel klapte. Dat kostte veel tijd en geld. Duurzame ontwikkeling is te belangrijk voor een dergelijk scenario. Hopelijk zijn we op tijd om de “ongemakkelijke waarheid” van een duurzaamheidsluchtbel te vermijden.
De dreigende luchtbel van duurzaamheid kent twee hoofdoorzaken. Er zijn veel grote woorden, met name rond klimaatverandering en door economische groei komt er groot geld beschikbaar. De combinatie van grote woorden en groot geld is gevaarlijk.
Terecht zijn er zorgen over hoe wij met de natuur en natuurlijke hulpbronnen omgaan. Het werd ook tijd dat er aandacht kwam voor de risico’s die hieraan kleven. Al Gore heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan deze bewustwording. Maar zijn presentatie is kennelijk zo overweldigend, dat deze compromisloos lijkt te worden omarmd. Politici en bedrijven buitelen over elkaar heen om hun steun te betuigen.
De financiële ruimte die economische groei biedt, bergt het risico dat de efficiëntie en effectiviteit van vermeende oplossingen minder gedisciplineerd worden beoordeeld dan gewenst. Het lijkt er soms op dat het belangrijker wordt gevonden dát men wat doet, dan wát men doet.
Een duurzaamheidsluchtbel moet worden vermeden. Daarvoor zijn drie zaken van belang.
Ten eerste moet men zich niet laten meeslepen door al te grote beelden, maar zich concentreren op concrete doelen. Klimaatverandering en mogelijke oplossingen zullen nog lang polemische debatten oproepen. Maar meer concrete uitdagingen laten zich direct in actie vertalen. Energieverspilling is duur; ieder land, bedrijf en huishouden heeft een direct belang bij het besparen op energie. De voordelen zijn evident in de portemonnee en voor de natuur. Ook het reduceren van onze afhankelijkheid van energie uit Rusland en het Midden-Oosten is een concreet doel dat investeringen in alternatieve energiebronnen rechtvaardigt.
Ten tweede moet bij investeringen de ratio centraal blijven staan en niet de emotie. Ook investeringen in duurzame oplossingen moeten een normaal rendement opleveren. Zelfs in tijden van economische voorspoed zijn budgetten beperkt en betekenen investeringen in onrendabele projecten dat betere alternatieven op de plank blijven liggen. Net zo min als wij zelf zijn toekomstige generaties zijn daarmee geholpen.
Ten derde is het, zowel voor overheden als voor bedrijven, van belang om utopische vergezichten te blijven testen in het publieke debat. Grote ideeën en visies zijn nodig om doorbraken te forceren. Maar tegengeluiden moeten worden gehoord en afgewogen. In het klimaatdebat lijkt langzamerhand een sfeer te ontstaan dat je niet meer anders mág denken. Dit zal per definitie tot suboptimale oplossingen leiden, want juist een stevige dialoog met kritische belanghebbenden voorkomt tunnelvisie.
Dus, het hoofd moet uit de wolken en de voeten moeten weer stevig op de grond; een harde landing op het gebied van duurzame ontwikkeling moet met kracht worden voorkomen.
Deel dit artikel via :
Reacties op deze blog
Wouter Scheepens, 31 juli 2007 08:21
Dank voor je prima reactie. Daar kan ik me goed in vinden; zeker je kanttekening bij "trade offs". Duurzaamheid biedt geweldige kansen; duurzaamheid en financiële resultaten gaan vaak prima samen. Enige denkkracht en innovatief vermogen is welli
Grotendeels mee eens. Hoewel ik volkomen overtuigd ben van de noodzaak en zin van duurzaam ondernemen (maar dan ook echt, en niet het gerommel in de marge wat het vaak blijft), mist in de discussie af en toe het aspect economie in de mix. En dat is dus,