Pensioenfondsen moeten oppassen voor schijnoplossing

25 juni 2007

Een aantal maanden geleden sprak ik met een pensioenfonds over duurzaam ondernemen, want daar wilden ze wat meer mee doen. Of wij zouden kunnen helpen bij verslaglegging en wat interne duurzaamheidsactiviteiten? Nee, naar het beleggingsbeleid hoefden we niet te kijken. Dat was prima in orde. Toen ik daarop wat doorvroeg, omdat dit toch het meest materiële is van hun duurzaamheidsimpact, verlegde men de aandacht al weer snel naar de interne zaken: de directeur ging wel eens met de trein! We zaten op verschillende golflengtes en de opdracht ging naar een ander.
Toen kwam Zembla met zijn inmiddels beruchte tv-uitzending, en tjonge wat was het beleggingsbeleid van pensioenfondsen goed voor elkaar! De meest basale issues had men nog niet onderkend. Iedereen, zelfs pensioenfondsen die zichzelf tot de voorlopers op duurzaamheid bestempelden, sloeg een modderfiguur. Wat mij betreft was daarbij niet het kernprobleem dat ze ook beleggen in de defensie-industrie. Per slot van rekening kunnen “onze jongens” niet met biologische bananen naar Afghanistan. Maar laat blijken dat je daar over na hebt gedacht, dat je weet wat controversieel is en waar de grenzen liggen. Daar bleek echter niets van en zo’n omissie is toch op zijn minst onprofessioneel.
Nu, een tijd later, denkt men er iets op te hebben gevonden. De vereniging van Bedrijfstakpensioenfondsen (VB) en de Stichting Ondernemingspensioenfondsen (OPF) gaan een handleiding ontwikkelen om pensioenfondsen te helpen met de gedachtevorming en het beleid rond duurzaamheid. (Zie Het Financieele Dagblad: “ieder pensioenfonds mag zelf het beleid bepalen”, 19 juni 2007).
Vanzelfsprekend hoop ik dat deze handleiding behulpzaam zal zijn, maar een schijnoplossing dreigt. Sectorbrede initiatieven werken volgens mij alleen als een sector al leiderschap heeft getoond en een volgende stap wil zetten. Een goed voorbeeld; de Equator Principles van de bankwereld. Leiderschap heeft de pensioensector echter niet laten zien. Zelfs de vermeende voorlopers hebben zich hebben laten verrassen door Zembla. Kennelijk was hun koppositie bepaald door veel gepraat, maar was er “weinig wol”. Wie legt dan nu de lat hoog? Een consensusachtige uitkomst dreigt omdat achterblijvers klaarblijkelijk een dominante stem hebben in deze sector. Een gemeenschappelijke handleiding leidt ertoe dat men weer lekker veilig bij elkaar zal blijven, dan val je tenminste nooit op in negatieve zin.
Maar kom je daarmee weg en wil je dat? Pensioenfondsen lijken nog volledig te worden bestuurd volgens het rustige tempo van de lange termijn en de dynamiek van “wij weten wel wat goed voor u is”. Dit past echter niet bij de hedendaagse eisen rond duurzaamheid en transparantie. Het lijkt een contradictie, maar duurzaamheid vereist dat men ook moet kunnen omgaan met de dynamiek van de korte termijn. De mondige consument en overige stakeholders nemen geen genoegen meer met een black-box-benadering, net zomin als met sector-praatjes. Zij willen heldere keuzes en alternatieven. Mijn advies aan pensioenfondsen is dan ook om in te zetten op eigen beleid en differentiërende proposities die indruk maken. Ontsnap aan de grijsheid van je sector en maak een positief verschil. Want dat is toch wat de burger wil?

Deel dit artikel via :
share share share

Reacties op deze blog



Er zijn geen reacties op deze blog

Jouw reactie



Naam * :
E-mail :
Laat mijn e-mail zien op de website
Bericht * :